Hannekemaaiers en lapkepoepn

Migratie is een actueel thema’s van onze tijd. De regio Emsland in Duitsland en Friesland waren vroeger herkomstgebied respectievelijk streek van bestemming van talrijke arbeidsmigranten, met alle daarmee gepaard gaande kansen en problemen. Hollandgänger: Hannekemaaiers en (Lapke)poepen werden ze genoemd.De eersten werkten onder meer in de landbouw en de turfwinning. De anderen handelden in linnenwaren.Veel families in het Emsland en Friesland zijn nazaten van deze arbeidsmigranten.

Vanaf de Gouden Eeuw tot aan de Eerste Wereldoorlog kwamen elk voorjaar duizenden seizoenarbeiders vanuit Duitsland naar Nederland om de boeren te helpen bij de hooioogst. Ze werden hannekemaaiers, mieren of poepen genoemd. Individueel of in groepjes boden ze zich aan. Friese boeren hadden gemiddeld twee tot vier hannekemaaiers aan het werk. Sommigen kwamen jaar na jaar terug bij dezelfde boer.

Anderen specialiseerden zich in de verkoop van linnen. Deze ‘lapkepoepen’ vormden de basis van talloze winkels en bedrijven die nu nog steeds in Nederland aanwezig zijn zoals C&A, V&D, Schweigmann, Voss, Sinke, Lampe en Hanewacker.
Na 1870 kwam er een langzaam aan een einde aan deze vorm van gastarbeid. Dat kwam onder meer door de Duitse industrialisatie en economische groei, de Duits-Franse oorlog (1870/1871) én de introductie van landbouwmachines in ons land.

Documenten en aandenkens in deze expositie vertellen het verhaal en de achtergronden van de arbeiders van toen.

Vandaag de dag zijn er weer veel rondtrekkende arbeiders. Ze komen vooral uit Oost-Europa, maar ook uit Afrika en Azië.

Hannekemaaiers

Lezingen

Tijdens de expositieperiode zijn er vier lezingen:

Zondag 22 september 15.00 uur:
"Bier en Brood" met presentatie van historisch Leeuwarder bier

Zondag 6 oktober 15.00 uur:
"Textielhandel en Lapkepoepen" als onderdeel van maand van de geschiedenis

Zondag 17 oktober 15.00 uur "Hannekemaaiersliederen en blaaspoepen" aangevuld met live muziek door Bert Hadders

Zondag 3 november 15.00 uur
"Hannekemaaiers"

De lezingen worden gegeven door George van der Peet (Stichting Hannekemaaierspad).

Toegang, inclusief bezoek expositie: € 7,00.

Aanmelden bij Fries Landbouwmuseum.

Voor en na deze lezingen is Tresoar aanwezig met haar 'reisbureau' om bezoekers te helpen bij het zoeken naar hun 'Hannekemaaier roots'. Neem voor specifieke vragen ook enkele documenten mee waar de volledige namen op worden vermeld. Tresoar heeft ook regelmatig lezingen en tentoonstellingen, zie site Tresoar.

Europese Poster Competitie 1950

In de herfst van 1950, organiseerde de Intra-Europese ‘’Cooperation for a Better Standard of Living’’, een Europese ontwerpwedstrijd.

Kunstenaars werden gevraagd posters te ontwerpen die het thema Europese samenwerking en economisch herstel weergaven.
Meer dan 10.000 ontwerpen uit verschillende landen werden ingeleverd. Een jury van deskundigen, die elk een Marshall Plan land vertegenwoordigden, maakten na landelijke voorrondes een keuze. Veel van de ontwerpen hadden meerdere vlaggen die de samenwerking symboliseerden.
Het winnende ontwerp was “All Our Colors To The Mast” een Europees schip met zeilen gemaakt van vlaggen van de landen van de Nederlandse ontwerper Reyn Dirksen (1924-1999)

Deze expositie hangt permanent in de filmzaal




Archief

onderstaande exposities zijn afgelopen

‘FOOD’

Tot eind oktober 2018 toonde het Frieslandbouwmuseum in Leeuwarden de foto-expositie ‘Food’, van Henk Wildschut. Weinig onderwerpen genereren zoveel discussie als het onderwerp voedsel. Deze discussie wordt steeds meer gekenmerkt door achterdocht en pessimisme over hoe ons voedsel wordt geproduceerd. Fotograaf Henk Wildschut maakte onlangs een diepgaande studie over het onderwerp Voedsel in opdracht van het RijksMuseum in Amsterdam. Na Amsterdam en recent Frankrijk staat de tentoonstelling nu in Friesland.


‘Ik was vol met vooroordelen over de voedingsindustrie. Ik zag het als oneerlijk, ongezond en onethisch. Meer dan dat, het leverde een bijdrage aan het verval van onze planeet, in tegenstelling tot vroeger, en ik voelde dat het magische woord 'organisch' alles zou oplossen.’ Toen Wildschut aan dit project begon, was zijn eerste impulsieve reactie om alle misverstanden over eten voor eens en altijd aan het licht te brengen. Maar na twee jaar onderzoek en fotografie realiseerde hij zich dat het discours over voedselproductie oneindig verfijnd kon worden. Niet alles is zoals het lijkt. Schaalvergroting kan bijvoorbeeld het dierenwelzijn verbeteren en biologische productie is niet altijd beter voor het milieu. Vaak vormt een overdreven eenzijdige benadering van het onderwerp voedsel een barrière voor echte oplossingen. ‘Eten is gewoon een te breed en te complex onderwerp voor oneliners of om te beschrijven in termen van zwart en wit’, aldus Wildschut.

In het Food , werpt de fotograaf een objectief licht op diverse aspecten van de voedingsindustrie. Hij toont ons de verborgen kant (letterlijk en figuurlijk) van de voedingsindustrie - niet door consumenten te interviewen of een specifiek standpunt over het onderwerp in te nemen, maar puur door zich te onderdompelen in de spectaculair grote schaal van de voedingssector - een aspect dat we alleen kennen door middel van statistieken en waarvan we ons moeilijk concreet kunnen voorstellen. Zijn blik is onromantisch, zijn beeldtaal informatief en emotieloos. Wildschut focust zijn lens op dingen die botsen met wat het publiek zou willen denken. Dierenwelzijn, bijvoorbeeld, is typisch een doorslaggevende zorg voor de commerciële consumentenmarkt, maar Wildschut houdt de consument / kijker een spiegel voor zodat deze zijn vaak geïdealiseerde beeld van de voedingsindustrie in perspectief kan plaatsen. Net als in andere projecten wordt van de kritische kijker verwacht dat hij een persoonlijk standpunt inneemt en de juiste conclusies trekt, zodra Wildschut brandstof heeft geleverd aan beide kanten van het argument. Er is geen hint van een kwispelende vinger of een moraliserende ondertoon.

Henk Wildschut (Harderwijk, 1967) studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij exposeerde onder andere zijn werk in onder meer Amsterdam, New York, Parijs, Shanghai, Beijing, Londen, Rome en Den Haag. In 2011 ontving zijn boek ‘Shelter’ de Kees Scherer-prijs voor het beste Nederlandse fotoboek van de jaren 2009/2010. En hij won met Shelter de prestigieuze Nederlandse Doc 2011 Award voor het beste documentaire project.