Jarenlang werd het erfgoed van het voormalige Friesch Rundveestamboek (FRS) beheerd door Stichting Us Mem. In 2020 ging deze stichting op in het Fries Landbouwmuseum. Daarmee werd de collectie, kennis en geschiedenis van het FRS duurzaam ondergebracht bij het museum en blijft dit belangrijke onderdeel van de Friese landbouwgeschiedenis behouden voor toekomstige generaties.
Us Mem
Hoeder en moeder van het Friesch Rundveestamboek
Us Mem is een van de bekendste symbolen van Fryslân. Het beeld van de Friese stamboekkoe herinnert aan de rijke geschiedenis van de Friese rundveefokkerij en het werk van generaties veehouders die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van het Friese rundvee.
Het beeld Us Mem
Het beeld Us Mem werd in 1954 aangeboden door de leden van het Friesch Rundveestamboek ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de organisatie. Het beeld verbeeldt de ideale Friese stamboekkoe en groeide uit tot een herkenbaar symbool van zowel de Friese veehouderij als Fryslân zelf.
Jarenlang stond Us Mem voor het kantoor van het Friesch Rundveestamboek aan het Zuiderplein in Leeuwarden. Tegenwoordig is het beeld te vinden op de rotonde bij de Harlingerstraatweg en de Spanjaardslaan.
De maker
Het beeld werd ontworpen door de Friese kunstenaar en beeldhouwer Gerhardus Jan Adema (1898–1981). Adema, afkomstig uit Franeker, stond bekend om zijn grote liefde voor dieren. In zijn schilderijen en beelden vormden koeien, paarden en het Friese platteland vaak de belangrijkste inspiratiebronnen.
Voor het ontwerp van Us Mem liet hij zich inspireren door prijswinnende Friese koeien uit die tijd. Het resultaat was een bronzen beeld dat iets groter dan levensgroot werd uitgevoerd en dat inmiddels is uitgegroeid tot een van de meest herkenbare monumenten van Fryslân.
