Lidl

Discounter op grote schaal

Lidl Nederland is een landelijke supermarktorganisatie met ruim 440 winkels en circa 21.000 medewerkers. Als discounter draait de formule om efficiënte bedrijfsprocessen, goede kwaliteit en blijvend lage prijzen. Lidl wil daarmee laten zien dat kwaliteit niet duur hoeft te zijn en dagelijkse boodschappen voor iedereen betaalbaar kunnen blijven. 

Van Duitsland naar Nederland

De oorsprong van Lidl ligt in Duitsland, waar in 1930 een levensmiddelengroothandel ontstond. De eerste Lidl-discountwinkel opende in 1973. In Nederland begon Lidl in 1997 met winkels in Uden en Vriezenveen; vier jaar later volgde de honderdste vestiging. Lidl Nederland GmbH is gevestigd in Huizen en maakt deel uit van de Duitse Schwarz Gruppe, waartoe ook Kaufland behoort.

Landelijk én internationaal georganiseerd

Vanuit zeven distributiecentra worden de Nederlandse winkels bevoorraad, met ondersteuning vanuit het hoofdkantoor in Huizen. Tegelijk profiteert Lidl Nederland van de internationale schaal van de organisatie, onder meer bij inkoop, kennis en bedrijfsprocessen. Volgens Lidl maakt juist die combinatie het mogelijk om efficiënt te werken, op grote schaal veranderingen door te voeren en tegelijkertijd de prijs voor de klant laag te houden. 

Efficiëntie als basis

Lidl ziet de combinatie van efficiëntie, schaal en verduurzaming als kenmerkend voor de organisatie. Efficiënte bedrijfsprocessen en internationale schaal moeten ruimte bieden om te investeren in verduurzaming, terwijl lage prijzen voor klanten voorop blijven staan. Ook langdurige relaties met boeren en leveranciers horen volgens Lidl bij die basis. Zo wil de onderneming betaalbaarheid en verduurzaming niet tegenover elkaar plaatsen, maar samen met ketenpartners werken aan een toekomstbestendige voedselketen. 

Gezond en betaalbaar

Aan Lidl’s voedingsbeleid ligt de overtuiging ten grondslag dat een gezonde leefstijl, binnen de grenzen van de aarde, voor iedereen betaalbaar en toegankelijk moet zijn. Daarom wil de supermarkt gezondheid, duurzaamheid en prijs met elkaar verbinden. Het Planetary Health Diet vormt daarbij het uitgangspunt: meer groenten en fruit, volkoren granen, peulvruchten, noten, zaden en plantaardige eiwitten, binnen de grenzen van wat de aarde kan dragen.

Vijf pijlers

Lidl werkt deze overtuiging uit in vijf samenhangende pijlers, die richting geven aan de eigen bedrijfsvoering en de samenwerking in de keten.

Klimaat beschermen. De supermarkt wil de uitstoot in de eigen bedrijfsvoering en toeleveringsketen verminderen, onder meer door hernieuwbare energie, meer plantaardige producten en schoner transport.

Grondstoffen sparen. Door voedselverspilling tegen te gaan, te kiezen voor recyclebare verpakkingen met minder (en gerecycled) plastic, en reststromen hoogwaardig te hergebruiken, beperkt de supermarkt het verlies van voedsel en materialen.

Biodiversiteit respecteren. Lidl wil biologische producten bereikbaar maken, reguliere teelt verduurzamen en toewerken naar ontbossingsvrije ketens.

Eerlijk handelen. Mensenrechten, goede arbeidsomstandigheden, dierenwelzijn en een leefbaar loon horen bij de verantwoordelijkheid voor de keten. 

Gezondheid bevorderen. Minder suiker en zout, plus meer focus op plantaardige en vezelrijke voeding, maken ons assortiment gezonder en ondersteunen de gezonde keuze. 

Sturen via het schap

Die overtuiging vertaalt Lidl bewust naar het assortiment en de prijs. Plantaardige basisboodschappen en vezelrijke producten worden volgens de supermarkt net zo laag of lager geprijsd dan hun minder gezonde of dierlijke tegenhangers. Ook breidt Lidl peulvruchten en volkorenproducten uit en verlaagt het structureel zout en suiker. In 2030 wil de supermarkt 60 procent plantaardige eiwitverkopen bereiken en moet 46 procent van de verkopen uit de Schijf van Vijf komen. Via Lidl Plus worden klanten bovendien gestimuleerd met aanbiedingen op bijvoorbeeld biologische en volkorenproducten.

Een lange adem

Niet iedere ambitie wordt direct werkelijkheid. Lidl wilde sneller vooruit met de eiwittransitie, maar de tussendoelstelling voor plantaardige eiwitverkopen in 2025 werd niet gehaald. De supermarkt noemt dat zelf een tegenvaller, maar geen reden om gas terug te nemen. Tegelijk laat het zien dat assortiment en prijs alleen niet genoeg zijn om gedrag te veranderen. Lidl houdt daarom vast aan de gekozen koers, in het besef dat de transitie een lange adem vraagt. Hoe die koers in de praktijk uitwerkt, laten concrete voorbeelden zien.

De transitie vraagt om een lange adem.

Tussen producent en consument

Als supermarkt staat Lidl midden tussen producent en consument. Het overgrote deel van de dagelijkse boodschappen wordt via supermarkten verkocht en daarmee is hun invloed op wat mensen eten groot. Lidl ziet daarin nadrukkelijk een verantwoordelijkheid. Via inkoop, assortiment en prijs beïnvloedt de supermarkt wat in het schap ligt en wat voor klanten bereikbaar en betaalbaar is. Tegelijk is Lidl voor dat aanbod afhankelijk van boeren, telers en leveranciers. 

"Onze rol in het dagelijks leven van mensen is daardoor heel groot. Dat is een grote verantwoordelijkheid.”

Belangen

Als discounter wil Lidl goede dagelijkse boodschappen tegen blijvend lage prijzen aanbieden. Tegelijkertijd kijkt de supermarkt steeds nadrukkelijker naar wat er achter die lage prijs gebeurt: van gezondheid en dierenwelzijn tot de positie van boeren en telers. Juist de eigenschappen van een discounter maken het mogelijk om hierin écht stappen te zetten. Door uiterst efficiënte processen en langdurige samenwerkingen in de keten ontstaat de ruimte om succesvol te investeren in verduurzaming, terwijl de lage prijs voor de klant gegarandeerd blijft. 

“Die verantwoordelijkheid stopt bij ons niet bij de kassa.”

Samenhangende voedselvraagstukken

Die positie brengt verschillende vraagstukken samen. Gezond én betaalbaar eten betekent dat betere keuzes niet alleen beschikbaar moeten zijn, maar ook aantrekkelijk voor mensen met een kleiner budget. Tegelijk veranderen eetgewoonten langzaam: smaak, gemak en vertrouwde keuzes wegen zwaar, ook wanneer gezondere alternatieven even voordelig zijn. Verduurzaming van de landbouw vraagt ondertussen investeringen en brengt risico’s mee voor boeren en telers; de vraag is wie die kosten en onzekerheden draagt. Voedselverspilling en grondstoffengebruik vragen om minder verlies en slimmer hergebruik in de hele keten. Daar komt klimaatverandering bij: veranderende omstandigheden maken oogsten minder voorspelbaar en kunnen daarmee beschikbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid onder druk zetten. 

“De impact van veranderend klimaat op de oogst. Dat brengt onzekerheid met zich mee in de keten.”

Verantwoordelijkheden, spanningen en dilemma’s

Lidl legt die verantwoordelijkheid inmiddels breder uit dan alleen zorgen voor een goed en betaalbaar assortiment. Volgens de supermarkt stopt zij niet bij de kassa, maar strekt zij zich uit tot de keten erachter. Dat betekent ook kritisch kijken naar eigen keuzes rond prijs, inkoop, assortiment en logistiek. Tegelijk zijn niet alle doelen eenvoudig te verenigen. Verduurzaming kan geld en tijd kosten, boeren moeten risico’s kunnen dragen en consumenten veranderen hun gewoonten niet vanzelf. Dat laatste ervaart Lidl zelf bij de eiwittransitie: de tussendoelstelling voor 2025 werd niet gehaald. De supermarkt noemt dat een tegenvaller en erkent dat verdere verandering een lange adem vraagt. 

“Dat is een tegenvaller, maar geen reden om gas terug te nemen.”

Betekenis voor Second Thought

Juist de supermarkt is de plek waar veel van deze vraagstukken samenkomen: wat boeren en producenten maken, wat de supermarkt inkoopt en aanbiedt en wat consumenten uiteindelijk kiezen. Lidl laat daarmee een belangrijk dilemma zien: gezond, duurzaam en betaalbaar voedsel kunnen elkaar versterken, maar gaan niet vanzelf hand in hand. De schaal van de onderneming vergroot daarbij zowel de mogelijkheden om verandering te versnellen als de verantwoordelijkheid voor de gevolgen van haar keuzes. 

“Lage prijzen en verduurzaming gaan bij ons hand in hand.”

Van visie naar praktijk

Voor Lidl zit verandering niet in één grote maatregel, maar in veel concrete keuzes die samen verschil moeten maken. De supermarkt zegt daarbij niet te willen wachten op nieuwe regels, maar stappen te zetten zodra dat kan. Dat begint in het schap, bijvoorbeeld door gezondere en duurzamere producten aantrekkelijk en betaalbaar te maken. Maar het gaat ook verder de keten in: minder verspilling, slimmer omgaan met grondstoffen, schoner transport en langdurige samenwerking met boeren, telers en leveranciers. Daarbij wil Lidl niet alleen eisen stellen aan de keten, maar ook zelf verantwoordelijkheid nemen. De voorbeelden laten zien hoe die aanpak op heel verschillende plekken in de praktijk vorm krijgt – van prijs en assortiment tot teelt, transport, circulariteit en samenwerking in de keten. Zo blijft de aanpak breed en niet afhankelijk van één maatregel.

1. Klimaat beschermen: Elektrische bevoorrading

Lidl noemt de omschakeling naar elektrische bevoorrading zelf als een van de voorbeelden waarop de organisatie het meest trots is. De supermarkt zegt niet te willen wachten op wet- of regelgeving, maar stappen te zetten zodra dat kan. In 2027 gaat Lidl al zijn winkels 100 procent elektrisch bevoorraden. De afgelopen jaren is daarvoor stap voor stap de benodigde infrastructuur opgebouwd. Voor Lidl past dit in de overtuiging dat verduurzaming niet automatisch tot hogere prijzen voor klanten hoeft te leiden. Voor Lidl is dit vooral een voorbeeld van stappen zetten zodra dat kan, zonder dat de klant daar extra voor betaalt. De benodigde infrastructuur wordt daarvoor in de hele organisatie opgebouwd.

Waarom wachten als het nu al kan?

2. Grondstoffen sparen: Voedselresten worden veevoer

In 2025 startte Lidl samen met FeedValid een pilot om voedsel dat niet langer geschikt is voor menselijke consumptie om te zetten in hoogwaardig circulair veevoer. Hiermee worden reststromen opnieuw als grondstof in de voedselketen gebruikt. Lidl verwacht hiermee op termijn jaarlijks maximaal 10 miljoen kilo voedselreststromen te kunnen benutten, vergelijkbaar met ruim 330 volle vrachtwagens. Dat cijfer is nog een verwachting en geen gerealiseerd resultaat. Volgens Lidl zet de pilot daarmee een verandering in de keten in gang: reststromen worden niet langer alleen als afval gezien, maar opnieuw als waardevolle grondstof gebruikt. De verwachte hoeveelheid staat gelijk aan ruim 330 volgeladen vrachtwagens.

Reststromen worden niet gezien als afval, maar als waardevolle grondstof.

3. Biodiversiteit respecteren: Pilot gewasbeschermingsmiddelen

Samen met drie telers, Natuur & Milieu en CLM Onderzoek & Advies, onderzoekt Lidl hoe het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen sterk kan worden teruggedrongen. In de Haarlemmermeer werkt Lidl bijvoorbeeld samen met aardappeltelers de gebroeders Ham. Daar rapporteert de supermarkt een reductie van 90 procent. Omdat omschakelen risicovol is voor de boer, neemt Lidl tijdens de pilot zelf het financiële teeltrisico op zich, bijvoorbeeld bij verlies door ziektes. Daarmee vraagt de supermarkt niet alleen om een andere manier van telen, maar draagt zij ook zelf een deel van het risico. Inmiddels wordt gekeken naar verdere opschaling. De pilot moet uitwijzen hoe deze aanpak breder toepasbaar kan worden.

Omdat dit omschakelen risicovol is voor de boer, neemt Lidl tijdens de pilot het teeltrisico financieel op zich.

4. Gezondheid bevorderen: De gezonde keuze toegankelijk en betaalbaar maken

Lidl wil de gezonde keuze de makkelijke en voordelige keuze maken. Daarom zijn plantaardige basisboodschappen en vezelrijke producten volgens de supermarkt net zo laag of zelfs lager geprijsd dan minder gezonde of dierlijke alternatieven. Via de Lidl Plus-app worden klanten daarnaast gestimuleerd met aanbiedingen op bijvoorbeeld biologische en volkorenproducten. Deze prijskeuze maakt deel uit van Lidls bewuste inzet op gezondheid en de eiwittransitie. In 2030 moet 60 procent van de verkochte eiwitten plantaardig zijn. De tussendoelstelling voor 2025 werd niet gehaald. Lidl noemt dat zelf een tegenvaller en erkent daarmee dat prijs, aanbod en promotie alleen niet genoeg zijn om eetgewoonten snel te veranderen. De koers blijft daarom gericht op verdere groei van het plantaardige aandeel.

Zo maken we de gezonde keuze de makkelijke en voordelige keuze.

5. Eerlijk handelen: Kipster

Met Kipster probeert Lidl verschillende schakels in één kringloop te verbinden. Kipster eieren hebben 3-sterren Beter Leven keurmerk. Van Groningse tarwe wordt volkorenbrood gemaakt en op de akkers wordt mest van Kipster-kippen gebruikt. Reststromen, zoals onverkocht brood, gaan onder andere terug in het kippenvoer. De kippen zetten dit weer om in eieren, vlees en mest, waarna de mest opnieuw naar de akkers gaat. Zo proberen Lidl en Kipster de kringloop tussen akkerbouw, voedselproductie en pluimveehouderij zo ver mogelijk te sluiten. Voor Lidl laat dit voorbeeld zien hoe circulariteit ontstaat door verschillende processen en partijen in de voedselketen met elkaar te verbinden.

Zo beogen ze de kringloop optimaal te sluiten en dierenwelzijn te vergroten.